Beginpagina

In Memoriam - Lezecher

Nederland is het West-Europese land waar de Joodse gemeenschap het zwaarst is getroffen door de Jodenvervolging (1940-1945). Terwijl in Frankrijk 25% van de Joden is omgebracht en in België en Noorwegen 40%, ligt het Nederlandse percentage op 75%. In heel Europa zijn Polen, Griekenland en Nederland de landen waar de hoogste percentages Joden zijn omgebracht.

Voor de Tweede Wereldoorlog woonden er in Nederland ongeveer 140.000 Joden en tevens 20.000 nakomelingen uit huwelijken tussen Joden en niet-Joden. De laatsten hebben de Duitse bezetting voor het overgrote deel overleefd. De systematische vervolging van Joden vond plaats in de groep van 140.000 mensen die door de Nazi’s als "Volljuden" waren aangeduid. Ruim 105.000 van hen zijn gedeporteerd, voornamelijk naar Auschwitz en Sobibor. Slechts enkele duizenden zijn levend uit de kampen teruggekomen. Samen met de mensen die als onderduikers de bezetting overleefden, vormden zij in 1945 de groep van ongeveer 35.000 overlevenden.

De Oorlogsgravenstichting in Den Haag stelde ons de data base ter beschikking met alle vanuit Nederland gedeporteerde Joden van wie geen graf bekend is. De namen en gegevens zijn eerder gepubliceerd in de gedenkboeken van de Oorlogsgravenstichting om allen die geen graf hebben op passende wijze te gedenken.

Niet alle bestaande gedenkboeken zijn relevant voor dit doel:-het In Memoriam-bestand is gebaseerd op de delen 4 t/m 33 waarin de namen staan van de ruim 100.000 joodse landgenoten die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn omgebracht.

De gegevens zijn verzameld door het Rode Kruis, het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie en de ministeries van Defensie en van Buitenlandse Zaken. Ze zijn geverifiëerd bij de Bevolkingsregisters. Desondanks bleken er onjuistheden en onvolledigheden te zitten in de originele gedenkboeken en in de gecomprimeerde bundel die in 1995 uitkwam. Deze onjuistheden worden momenteel zoveel mogelijk gecorrigeerd door zowel de Oorlogsgravenstichting zelf als een groep vrijwilligers van het Centrum voor Onderzoek naar de Geschiedenis der Nederlandse Joden. Een verbeterde versie zal in de toekomst de huidige lijst gaan vervangen.

In de delen 4 t/m 33 zijn ook de namen opgenomen van joodse personen van wie het lot niet bekend was/is.

Door opmerkingen van familie, intern onderzoek de afgelopen jaren, maar ook door publicaties zoals het Belgische Memoriaal, is gebleken dat velen via Belgie en Frankrijk probeerden te ontkomen. Helaas zijn zij daar opgepakt en alsnog gedeporteerd. Het betreft hier Nederlandse joden die veelal in Auschwitz zijn omgebracht. Ten einde ook hun nagedachtenis in ere te houden, zijn ook deze aanvullende gegevens in In Memoriam opgenomen.

Ook als het graf van een persoon gevonden wordt, bv. door de ontdekking van een verzamelgraf, worden de personalia niet uit IM verwijderd.Evenmin worden zij verwijderd uit de gedenkboeken.

De joodse slachtoffers van wie een (vaak individueel) graf bekend is, staan niet in IM. Dit is een gevolg van het oorspronkelijke uitgangspunt van de gedenkboeken.

Het In Memoriam-bestand is dus een dynamisch bestand, niet alleen door de correcties, maar ook door de aanvullingen. Het bestand wordt bijgehouden door de stichting Akevoth.